باربری

گروه بیمه‌ای باربری:

فعالیت در رشته بیمه‌های باربری و مسئولیت متصدیان حمل و نقل
در دنیای تجارت و لجستیک مدرن، حمل و نقل کالا نقش حیاتی در زنجیره تأمین ایفا می‌کند، اما ریسک‌های متعددی مانند آسیب، سرقت یا تأخیر می‌تواند منجر به خسارت‌های مالی سنگین شود. گروه بیمه‌ای باربری، به عنوان یکی از شاخه‌های کلیدی صنعت بیمه، بر ارائه پوشش‌های تخصصی برای این ریسک‌ها تمرکز دارد. این گروه عمدتاً در دو رشته اصلی فعالیت می‌کند: بیمه‌های باربری (که مستقیماً کالا را پوشش می‌دهد) و بیمه مسئولیت متصدیان حمل و نقل (که مسئولیت قانونی حمل‌کنندگان را جبران می‌کند). در ایران، این گروه بر اساس قانون بیمه (مصوب ۱۳۱۶ شمسی با اصلاحات) و آیین‌نامه‌های بیمه مرکزی ایران عمل می‌کند و شرکت‌هایی مانند بیمه آسیا، ایران یا البرز در آن فعال هستند. در این مطلب، متن ارائه‌شده را گسترش می‌دهیم، با تعاریف دقیق‌تر، مبانی قانونی، انواع پوشش‌ها، مثال‌های عملی، مزایا، استثنائات و نکات اضافی برای کامل‌تر کردن آن، تا درک جامعی از این گروه بیمه‌ای ارائه شود.
تعریف و ساختار گروه بیمه‌ای باربری
گروه بیمه‌ای باربری، مجموعه‌ای از محصولات بیمه‌ای است که برای حفاظت از منافع ذی‌نفعان در فرآیند حمل و نقل کالا طراحی شده است. این گروه بخشی از بیمه‌های اموال و مسئولیت است و فعالیت آن بر پایه اصول حقوق تجارت بین‌الملل (مانند کنوانسیون‌های CMR برای حمل جاده‌ای یا هامبورگ برای حمل دریایی) و قوانین داخلی ایران (مانند قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ و قانون دریایی ۱۳۴۳) بنا شده است.
در ایران، بیمه مرکزی به عنوان ناظر، استانداردهایی برای این گروه وضع کرده و شرکت‌های بیمه‌گر ملزم به رعایت نرخ‌های مصوب و شرایط عمومی هستند. این گروه برای صادرکنندگان، واردکنندگان، شرکت‌های حمل و نقل (جاده‌ای، ریلی، دریایی، هوایی) و حتی انبارداران مفید است. هدف اصلی، کاهش ریسک‌های اقتصادی و تسهیل تجارت است، به ویژه در کشوری مانند ایران که با تحریم‌ها و چالش‌های لجستیکی روبرو است.
رشته بیمه‌های باربری
این رشته مستقیماً کالا را در برابر خسارت‌های احتمالی طی حمل و نقل پوشش می‌دهد. بیمه باربری قراردادی است که بیمه‌گر در ازای حق بیمه، متعهد به جبران خسارت‌های واردشده به کالا می‌شود، مشروط بر اینکه خسارت ناشی از ریسک‌های تحت پوشش باشد.
انواع بیمه‌های باربری:

بیمه باربری داخلی: برای حمل کالا درون کشور (جاده‌ای، ریلی یا هوایی). پوشش شامل سرقت، آتش‌سوزی، تصادف یا آسیب ناشی از بارگیری/تخلیه.
مثال: حمل بار از تهران به بندرعباس؛ اگر کامیون واژگون شود و کالا آسیب ببیند، بیمه‌گر ارزش کالا را جبران می‌کند.

بیمه باربری وارداتی/صادراتی: برای تجارت بین‌المللی، بر اساس شرایط INCOTERMS (مانند CIF یا FOB).
مثال: صادرات فرش ایرانی به اروپا؛ اگر کشتی غرق شود، بیمه خسارت را پرداخت می‌کند.

بیمه باربری دریایی/هوایی: تخصصی برای حمل دریایی (با پوشش‌های A, B, C بر اساس مؤسسه بیمه‌گران لندن) یا هوایی.
پوشش‌های اضافی: شامل جنگ، اعتصاب، آلودگی یا تأخیر (با پرداخت اضافی).

مبانی قانونی: بر اساس مواد ۳۸۷ تا ۴۰۵ قانون تجارت ایران، مالک کالا می‌تواند بیمه کند، و بیمه‌گر مسئول اثبات استثنائات است.
رشته بیمه مسئولیت متصدیان حمل و نقل
این رشته، مسئولیت قانونی متصدیان حمل (مانند شرکت‌های کامیون‌داری، کشتیرانی را در برابر خسارت به کالا یا اشخاص ثالث پوشش می‌دهد. بر اساس قانون مسئولیت مدنی (مواد ۳۲۸-۳۳۵ قانون مدنی) و قانون حمل و نقل جاده‌ای (مصوب ۱۳۷۹)، متصدی مسئول حفظ کالا از زمان تحویل تا مقصد است.